Kurora dentare dhe ura dentare në Shkup

Kurora dentare dhe ura: çfarë mund të bëjnë

Kurora dentare (kapsolla) dhe ura janë punime fikse, të bëra me masë. I çimenton dentisti, ndaj nuk i hiqni vetë si një protezë të lëvizshme.

Kurora është një kapak në formë dhëmbi që e mbulon gjithë pjesën e dukshme të dhëmbit. Ajo i rikthen dhëmbit të dëmtuar formën, fortësinë dhe pamjen.

Ura dentare, që disa e quajnë „protezë fikse“, zëvendëson një ose më shumë dhëmbë që mungojnë, më së shpeshti një deri në tre dhëmbë me radhë. Ura klasike përbëhet nga kurora mbi dhëmbët fqinjë, që shërbejnë si mbajtës, dhe një dhëmb artificial mes tyre.

Ura ndihmon në përtypje dhe në të folur, e ruan kafshimin dhe i pengon dhëmbët fqinjë të zhvendosen drejt hapësirës bosh.

Llojet e urave dentare

• Urë klasike: mbështetet te dhëmbët në të dy anët e hapësirës, të cilët duhet të limohen (preparohen).
• Urë me mbështetje në një anë (konzolë): mbahet te një dhëmb dhe është më pak e qëndrueshme.
• Urë adezive (Maryland): „krahë“ të hollë ngjiten në anën e brendshme të dhëmbëve fqinjë, me shumë pak limim.
• Urë mbi implante: zakonisht kur mungojnë tre ose më shumë dhëmbë.

Nga çfarë bëhen: metal-porcelan, zirkon, qeramikë

• Metal-porcelan (metal-qeramikë): bazë metalike e veshur me porcelan në ngjyrën e dhëmbit. Porcelani mund të ciflohet dhe në skajin e kurorës ndonjëherë duket metali.
• Qeramikë pa metal (zirkon, disilikat litiumi): njerëzit i quajnë „dhëmbë zirkoni“ ose „dhëmbë porcelani“. Janë një mundësi edhe kur keni alergji ndaj metaleve.
• Metal (ar ose lidhje metalike): rrallë ciflohet dhe kërkon më së paku limim, por për shkak të ngjyrës zakonisht përdoret për dhëmbët e pasmë.

A keni nevojë për kurorë apo urë dentare?

Një kurorë ose urë zakonisht merret parasysh kur:

• dhëmbi ka mbushje të madhe ose karies dhe nuk ka mbetur mjaft ind i shëndoshë për një mbushje të re
• dhëmbi është i thyer, i krisur ose shumë i konsumuar
• dhëmbit i është hequr nervi (trajtim i kanalit) dhe është dobësuar nga një mbushje e madhe
• një dhëmb i përparmë është errësuar shumë ose ka formë të çrregullt
• mungojnë 1–3 dhëmbë me radhë, ndërsa dhëmbët fqinjë, mishrat dhe kocka janë të shëndoshë

Kur është më mirë të prisni ose të zgjidhni diçka tjetër

• Mishra të sëmurë, karies i shpeshtë ose higjienë e dobët: së pari këto duhen vënë nën kontroll.
• Shtrëngimi ose kërcëllimi i dhëmbëve: e rrit rrezikun e thyerjes, ndaj mund t’ju rekomandohet një material më i fortë ose një mbrojtëse nate.
• Dhëmb pothuajse i shëndoshë: për kurorë hiqet në mënyrë të pakthyeshme një pjesë e dhëmbit të shëndoshë. Një mbushje, një onlay (kurorë e pjesshme) ose një urë adezive mund të jenë zgjedhje më e përshtatshme.
• Dhëmbë fqinjë të dobët: ura klasike kërkon mbajtës të fortë.
• Pacientë të rinj: në moshë të re, kurora ose ura nuk është gjithmonë zgjedhja e duhur.
• Dhëmbë të hequr së fundi: para urës, mishi dhe kocka duhet të shërohen, zakonisht disa muaj, ndonjëherë rreth gjashtë muaj. Deri atëherë mund të mbani një zgjidhje të përkohshme.

Duhani e shkurton jetëgjatësinë e kurorave dhe të urave. Na tregoni nëse pini duhan, nëse keni diabet, cilat barna merrni dhe nëse jeni shtatzënë.

Si bëhet kurora ose ura e dhëmbëve, hap pas hapi

Kurora ose ura klasike zakonisht kërkon dy vizita, me rreth 2–4 javë mes tyre.

1. Kontrolli dhe plani. Dhëmbi kontrollohet dhe, kur nevojitet, bëhet një rëntgen. Kariesi, mishrat e sëmurë ose problemet me kanalet trajtohen më parë. Pastaj merrni një plan me shkrim.
2. Përgatitja (vizita e parë). Me anestezi lokale, dhëmbi limohet që të krijohet vend për kurorën; te ura limohen dhëmbët mbajtës. Një dhëmb shumë i dëmtuar fillimisht rindërtohet; te një dhëmb me nerv të hequr, ndonjëherë edhe me një kunj në rrënjë. Merret masa, zgjidhet ngjyra dhe ju vendoset një kurorë ose urë e përkohshme.
3. Punimi në laborator. Kurora zakonisht bëhet gati brenda 2–3 javësh, kurse ura brenda 2–4 javësh, ndonjëherë edhe më gjatë.
4. Vendosja (vizita e dytë). Kontrollohen përshtatja, kafshimi, forma dhe ngjyra, pastaj kurora ose ura çimentohet në vend.

Nëse më parë duhet të trajtohen kanalet ose mishrat, gjithçka zgjat më shumë. Te ura mbi implante, implanti fillimisht duhet të shërohet dhe të lidhet me kockën, mesatarisht 3–6 muaj.

A dhemb? Anestezia dhe rehatia

Para limimit, dhëmbi dhe mishi përreth mpihen me anestezi lokale. Nëse ndieni dhimbje, na tregoni: mund t’ju jepet anestezi shtesë.

Më pas, dhëmbi mund të jetë i ndjeshëm ndaj të ngrohtës dhe të ftohtës rreth dy javë, kurse mishi mund t’ju dhembë disa ditë. Zakonisht mjaftojnë barnat kundër dhimbjeve pa recetë, si paracetamoli ose ibuprofeni, nëse ju përshtaten.

Nëse keni frikë nga dentisti, na e thoni që kur caktoni terminin. Para çdo hapi do t’ju shpjegojmë çfarë do të bëjmë. Shihni edhe: Vizita e parë te dentisti.

Rikuperimi dhe kujdesi pas vendosjes

Shumica e njerëzve u kthehen menjëherë punëve të përditshme. Dhëmbët dhe mishrat rreth urës zakonisht qetësohen brenda 1–2 javësh, ndonjëherë edhe më gjatë.

• Me kurorë të përkohshme, shmangni ushqimet ngjitëse dhe shumë të forta.
• Lani dhëmbët dy herë në ditë nga dy minuta, me pastë dhëmbësh me fluor.
• Çdo ditë pastroni mes dhëmbëve, kurse nën dhëmbin artificial të urës me fill dentar (peri dentar) të posaçëm ose furça ndërdhëmbore.
• Hani ëmbëlsira më rrallë: kariesi mund të nisë në skajin e kurorës.
• Mos kafshoni akull, arra të forta ose stilolapsa dhe mos i hani thonjtë.
• Nëse i shtrëngoni ose i kërcëllini dhëmbët, pyesni për një mbrojtëse nate të bërë me masë.
• Ejani rregullisht për kontroll dhe për pastrimin e gurëve të dhëmbëve.

Na telefononi nëse kurora ose ura lëkundet ose bie, nëse ka një të çarë ose skaj të mprehtë, ose nëse ju dhemb kur përtypni. Më shumë këshilla: Si t’i lani dhëmbët saktë.

Rreziqet, kufizimet dhe alternativat

• Limimi është i pakthyeshëm: pjesa e hequr e dhëmbit nuk mund të rikthehet.
• Nervi: te një pjesë e vogël e dhëmbëve nën kurorë ose urë, më vonë, ndonjëherë pas vitesh, nevojitet trajtimi i kanalit, shpesh përmes vetë kurorës.
• Kariesi në skajin e kurorës: edhe dhëmbi nën kurorë mund të prishet, nëse aty grumbullohet pllakë.
• Ciflimi dhe shqitja: qeramika mund të ciflohet, kurse kurora ose ura mund të shqitet.
• Mishi: mishi i hollë me kohë mund të tërhiqet dhe ta zbulojë skajin e kurorës.
• Dhëmbët mbajtës: mbajtësit e dobët mund të krisen, ndërsa ura që hiqet për të trajtuar dhëmbin poshtë saj mund të dëmtohet.

Alternativat për një dhëmb të dëmtuar

Nëse dhëmbi nuk është shumë i dëmtuar, mund të mjaftojë një mbushje estetike me kompozit ose një onlay. Për ndryshime estetike te dhëmbët e përparmë ekzistojnë edhe faseta dentare. Krahasimi: Faseta, bonding apo kurora: cilën zgjidhje të zgjidhni?

Alternativat për një dhëmb që mungon

Hapësira mund edhe të lihet ashtu, pasi të bisedojmë për pasojat: dhëmbët fqinjë mund të zhvendosen dhe kafshimi mund të ndryshojë.

Çfarë ndikon në çmimin e kurorave dhe të urave

Çmimi i një kurore dentare ose i një ure dhëmbësh varet nga:

• lloji i punimit dhe numri i dhëmbëve në urë
• materiali: metal-porcelan, qeramikë pa metal ose metal
• trajtimet që nevojiten më parë: mbushje, rindërtim, kunj, trajtim i kanaleve ose i mishrave, heqje dhëmbësh
• punimi në laborator dhe riparimi ose zëvendësimi i mundshëm me kalimin e viteve

Pas kontrollit, para trajtimit, merrni një plan me shkrim me vlerësimin e kostos. Më shumë: Çmimet.

Kurora dhe ura në ordinancën Dr. Milanovski

„Save the tooth“ (ta shpëtojmë dhëmbin) është motoja e ordinancës: në radhë të parë vjen ruajtja e dhëmbëve natyrorë. Prandaj, para një kurore shohim nëse mjafton një mbushje, dhe para heqjes së një dhëmbi, nëse ai mund të shpëtohet.

Në profilin e saj në Instagram, ordinanca tregon dhëmbë me kanale të trajtuara, të rindërtuar me kunj titani dhe me kurora metal-porcelani. Më shumë për këtë qasje: Ta shpëtojmë dhëmbin.

Dr. Kiril Milanovski jua shpjegon mundësitë para se të vendosni. Ai është stomatolog i kontraktuar me Fondin e Sigurimit Shëndetësor të Maqedonisë së Veriut (FSSHM), ndaj të siguruarit e Fondit mund ta regjistrojnë si stomatologun e tyre të zgjedhur.

Pyetje të shpeshta për kurorat dhe urat dentare

Keni një dhëmb të thyer apo ju mungon ndonjë dhëmb? Rezervoni një termin për kontroll dhe do t’i shqyrtojmë bashkë mundësitë.