Коронки на заби (навлаки) и мостови во Скопје

Коронки на заби и мостови: што можат да направат

Коронките (навлаките) и мостовите се фиксни надоместоци изработени по мерка. Ги цементира стоматологот, па не ги вадите сами како протеза.

Коронката е капа во облик на заб што го покрива целиот видлив дел од забот. Му ги враќа обликот, цврстината и изгледот на оштетен заб.

Мостот, кој некои го нарекуваат „фиксна протеза“, заменува еден или повеќе изгубени заби, најчесто од еден до три во низа. Класичниот мост се состои од коронки на соседните заби, кои служат како носачи, и вештачки заб меѓу нив.

Мостот помага при џвакање и зборување, го одржува загризот и ги спречува соседните заби да се поместат кон празнината.

Видови мостови

• Класичен мост: се потпира на забите од двете страни на празнината, кои мора да се брусат.
• Мост со потпора од една страна (конзолен): се држи на еден заб и е помалку цврст.
• Адхезивен (Мериленд) мост: тенки „крилца“ се лепат од внатрешната страна на соседните заби, со многу малку брусење.
• Мост на импланти: обично кога недостасуваат три или повеќе заби.

Од што се изработуваат: металкерамика, циркониум, керамика

• Металкерамика: метална основа обложена со порцелан во боја на заб. Порцеланот може да се окрши, а на работ понекогаш се гледа метал.
• Безметална керамика (циркониум, литиум дисиликат): во разговор „цирконски“ или „порцелански заби“. Можност и при алергија на метал.
• Метал (злато или легури): ретко се окршува и бара најмалку брусење, но поради бојата обично се користи за задните заби.

Дали ви е потребна коронка или мост?

Коронка или мост обично се разгледуваат кога:

• забот има голема пломба или кариес и нема доволно здраво ткиво за нова пломба
• забот е скршен, напукнат или многу истрошен
• забот е лекуван (вадење нерв) и е ослабен од голема пломба
• преден заб е многу потемнет или со неправилен облик
• недостасуваат еден до три заба во низа, а соседните заби, непцата и коската се здрави

Кога е подобро да почекате или да изберете нешто друго

• Болни непца, чест кариес или слаба хигиена: прво се ставаат под контрола.
• Стискање или шкрипење со забите: го зголемува ризикот од кршење, па може да ви се препорача поцврст материјал или ноќна шина.
• Речиси здрав заб: за коронка неповратно се отстранува дел од здравиот заб. Пломба, онлеј (делумна коронка) или адхезивен мост може да бидат подобар избор.
• Слаби соседни заби: класичниот мост бара цврсти носачи.
• Млади пациенти: кај нив коронка или мост не е секогаш соодветен избор.
• Свежо извадени заби: пред мостот непцето и коската треба да заздрават, обично неколку месеци, понекогаш околу шест. Дотогаш може да се носи привремено решение.

Пушењето ја скратува трајноста на коронките и мостовите. Кажете ни дали пушите, дали имате дијабетес, кои лекови ги земате и дали сте бремени.

Изработка на коронка или мост, чекор по чекор

Класичната коронка или мост обично бара две посети, со пауза од околу две до четири недели меѓу нив.

1. Преглед и план. Се прегледува забот и, по потреба, се прави рендгенска снимка. Кариесот, болните непца или проблемите со каналите прво се лекуваат. Потоа добивате писмен план.
2. Подготовка (прва посета). Под локална анестезија забот се бруси за да се направи место за коронката, а кај мост се брусат носечките заби. Многу оштетен заб прво се надоградува, а заб со лекувани канали понекогаш и со колче во коренот. Се зема отпечаток, се избира бојата и добивате привремена коронка или мост.
3. Изработка во лабораторија. Коронката обично е готова за две до три недели, а мостот за две до четири, понекогаш и подолго.
4. Поставување (втора посета). Се проверуваат налегнувањето, загризот, обликот и бојата, а потоа коронката или мостот се цементира.

Ако прво треба да се лекуваат каналите или непцата, сѐ трае подолго. Кај мост на импланти, имплантот прво зараснува во коската, во просек три до шест месеци.

Дали боли? Анестезија и удобност

Пред брусењето, забот и непцето околу него се анестезираат со локална анестезија. Ако почувствувате болка, кажете ни: може да се даде дополнителна анестезија.

Потоа забот може да биде чувствителен на топло и ладно околу две недели, а непцето болно неколку дена. Обично се доволни лекови против болки без рецепт, како парацетамол или ибупрофен, ако ви одговараат.

Ако се плашите од стоматолог, кажете ни уште при закажувањето. Пред секој чекор ќе ви објасниме што следува. Видете и: Прва посета.

Опоравок и нега по поставувањето

Повеќето луѓе веднаш се враќаат на секојдневните обврски. Забите и непцата околу мостот обично се смируваат за една до две недели, понекогаш и подолго.

• Со привремена коронка избегнувајте лепливи и многу тврди јадења.
• Четкајте двапати на ден по две минути, со паста со флуор.
• Секој ден чистете меѓу забите, а под вештачкиот заб на мостот со провлекувач за конец или интердентални четкички.
• Поретко јадете слатко: кариесот може да почне на работ на коронката.
• Не гризете мраз, тврди јаткасти плодови, пенкала или нокти.
• Ако стискате или шкрипите со забите, прашајте за ноќна шина по мерка.
• Доаѓајте на редовни контроли и чистење на забен камен.

Јавете ни се ако коронката или мостот се клати или падне, ако има пукнатина или остар раб или ако ве боли при џвакање. Повеќе совети: Како правилно да ги четкате забите.

Ризици, ограничувања и алтернативи

• Брусењето е неповратно: отстранетиот дел од забот не може да се врати.
• Нерв: мал дел од забите под коронка или мост подоцна, понекогаш по години, бараат лекување на каналите, често низ самата коронка.
• Кариес на работ: забот под коронката и понатаму може да се расипе ако се собираат наслаги.
• Окршување и лабавење: керамиката може да се окрши, а коронката или мостот да се одлепи.
• Непце: тенкото непце може со време да се повлече и да го покаже работ на коронката.
• Носечки заби: слабите носачи може да пукнат, а мост што се вади за да се лекува забот под него може да се оштети.

Алтернативи за оштетен заб

Ако забот не е премногу оштетен, може да е доволна бела (композитна) пломба или онлеј. За естетски промени на предните заби постојат и фасети. Споредба: Фасети, бондинг или коронки: како да изберете?

Алтернативи за изгубен заб

Празнината може и да остане, по разговор за последиците: соседните заби може да се поместат, а загризот да се промени.

Што влијае на цената на коронките и мостовите

Цената на коронка (навлака) или мост на заби зависи од:

• видот на надоместокот и бројот на заби во мостот
• материјалот: металкерамика, безметална керамика или метал
• третманите потребни пред тоа: пломби, надоградба, колче, лекување на канали или непца, вадење
• лабораториската изработка и можната поправка или замена со годините

По прегледот, пред третманот, добивате писмен план со проценка на трошоците. Повеќе: Ценовник.

Зошто коронка или мост кај Д-р Милановски

„Save the tooth“ (да се спаси забот) е мотото на ординацијата: на прво место е зачувувањето на природните заби. Затоа пред коронка проверуваме дали е доволна пломба, а пред вадење, дали забот може да се спаси.

На својот Instagram профил ординацијата прикажува заби со лекувани канали, надградени со титаниумско колче и металкерамичка коронка. Повеќе за овој пристап: Да се спаси забот.

Д-р Кирил Милановски ви ги објаснува можностите пред да одлучите. Тој е договорен стоматолог на Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), па осигурениците можат да го изберат за свој избран стоматолог.

Чести прашања за коронки и мостови

Имате скршен заб или празнина по изгубен заб? Закажете преглед и заедно ќе ги разгледаме можностите.