Üsküp'te (Skopje) diş kaplama ve diş köprüsü

Diş kaplama ve diş köprüsü ne işe yarar?

Diş kaplama (kron) ve diş köprüsü, ağzınızdan alınan ölçüye göre size özel hazırlanan sabit restorasyonlardır. Diş hekimi tarafından yerine yapıştırıldıkları için takma diş gibi kendiniz çıkarıp takamazsınız.

Diş kaplama, dişin ağızda görünen bölümünü tamamen saran, diş biçiminde bir kılıftır. Hasarlı dişe şeklini, sağlamlığını ve görünümünü geri kazandırır.

Diş köprüsü bir ya da birkaç eksik dişin yerini alır; çoğunlukla yan yana eksik olan bir ila üç diş için yapılır. Halk arasında “köprü diş” ya da “sabit protez” de denir.

Klasik köprü, boşluğun iki yanındaki dişlere oturan kaplamalardan ve aradaki yapay dişten oluşur. Köprüyü taşıyan bu dişlere destek diş ya da köprü ayağı denir.

Köprü çiğnemeyi ve konuşmayı kolaylaştırır, kapanışı (dişlerin birbirine oturuşunu) korur ve komşu dişlerin boşluğa doğru kaymasını önler.

Köprü çeşitleri

• Klasik köprü: Boşluğun iki yanındaki dişlere dayanır; bu dişlerin kesilerek küçültülmesi gerekir.
• Tek taraflı (kantilever) köprü: Yalnızca bir dişe dayanır ve klasik köprüye göre daha az sağlamdır.
• Yapıştırma (Maryland) köprü: İnce “kanatçıklar” komşu dişlerin iç yüzüne yapıştırılır; dişlerde çok az aşındırma gerekir.
• İmplant üstü köprü: Genellikle üç ya da daha fazla diş eksik olduğunda kullanılır.

Hangi malzemeden yapılır: metal destekli porselen, zirkonyum, tam seramik

• Metal destekli porselen (metal-seramik): Metal bir alt yapının üzeri diş renginde porselenle kaplanır. Günlük dilde “porselen kaplama” denince çoğu zaman bu tür kastedilir. Porselen kırılabilir ve kaplamanın kenarında, diş eti hizasında bazen metal görülebilir.
• Metal desteksiz tam seramik (zirkonyum, lityum disilikat): Halk arasında “zirkonyum kaplama”, “zirkonyum diş” ya da “e-max kaplama” denir. Metal alerjisi olanlar için de bir seçenektir.
• Metal (altın ya da diğer alaşımlar): Nadiren kırılır ve dişten en az doku kaldırılmasını gerektiren seçenektir. Rengi nedeniyle genellikle arka dişlerde kullanılır.

Kaplama ya da köprüye ihtiyacınız var mı?

Kaplama ya da köprü genellikle şu durumlarda gündeme gelir:

• dişte büyük bir dolgu ya da çürük var ve yeni bir dolgu için yeterli sağlam doku kalmamış
• diş kırılmış, çatlamış ya da çok aşınmış
• dişe kanal tedavisi yapılmış ve büyük bir dolgu nedeniyle zayıflamış
• bir ön diş belirgin biçimde kararmış ya da şekli bozuk
• yan yana bir ila üç diş eksik; komşu dişler, diş eti ve kemik ise sağlıklı

Ne zaman beklemek ya da başka bir yol seçmek daha doğru olur?

• Diş eti hastalığı, sık çürük ya da yetersiz ağız bakımı: Önce bunlar kontrol altına alınır.
• Diş sıkma ya da gıcırdatma: Kırılma riskini artırır; bu yüzden daha dayanıklı bir malzeme ya da gece plağı önerilebilir.
• Neredeyse sağlam bir diş: Kaplama için dişin sağlam dokusunun bir kısmı geri dönüşü olmayacak şekilde kaldırılır. Dolgu, onlay (kısmi kaplama) ya da yapıştırma köprü daha iyi bir seçenek olabilir.
• Zayıf komşu dişler: Klasik köprü sağlam destek dişler ister.
• Genç hastalar: Kaplama ya da köprü onlar için her zaman uygun bir seçenek değildir.
• Yeni çekilmiş dişler: Köprüden önce diş etinin ve kemiğin iyileşmesi gerekir; bu genellikle birkaç ay, bazen altı ay kadar sürer. Bu arada geçici bir çözüm kullanılabilir.

Sigara içmek kaplama ve köprülerin ömrünü kısaltır. Lütfen sigara içip içmediğinizi, diyabetiniz (şeker hastalığınız) olup olmadığını, hangi ilaçları kullandığınızı ve hamile olup olmadığınızı bize söyleyin.

Diş kaplama ve köprü nasıl yapılır? Adım adım

Klasik bir kaplama ya da köprü genellikle iki seansta tamamlanır. İki seans arasında yaklaşık iki ila dört hafta geçer.

1. Muayene ve plan. Diş muayene edilir ve gerekirse röntgen çekilir. Çürük, diş eti hastalığı ya da kanal sorunu varsa önce bunlar tedavi edilir. Ardından size yazılı bir tedavi planı verilir.
2. Hazırlık (ilk seans). Diş, lokal anestezi altında kaplamaya yer açmak için küçültülür; köprüde ise destek dişler küçültülür. Çok yıkılmış bir diş önce dolgu maddesiyle tamamlanır (kor yapımı); kanal tedavili bir dişte bazen köke bir pivo (post) da yerleştirilir. Ardından ölçü alınır, renk seçilir ve geçici bir kaplama ya da köprü takılır.
3. Laboratuvar aşaması. Kaplama laboratuvarda genellikle iki ila üç haftada, köprü iki ila dört haftada, bazen daha uzun sürede hazırlanır.
4. Takma (ikinci seans). Kaplamanın ya da köprünün oturuşu, kapanışla uyumu, şekli ve rengi kontrol edilir. Ardından yerine yapıştırılır.

Önce kanal ya da diş eti tedavisi gerekiyorsa süreç uzar. İmplant üstü köprüde implantın önce kemikle kaynaşması beklenir; bu süre ortalama üç ila altı aydır.

Diş kesimi acıtır mı? Anestezi ve konfor

Kesime başlamadan önce diş ve çevresindeki diş eti lokal anesteziyle uyuşturulur. İşlem sırasında ağrı hissederseniz bize söyleyin; ek anestezi yapılabilir.

Sonrasında diş yaklaşık iki hafta sıcağa ve soğuğa hassas olabilir, diş eti de birkaç gün sızlayabilir. Parasetamol ya da ibuprofen gibi reçetesiz ağrı kesiciler, sizin için uygunsa, genellikle yeterli olur.

Diş hekimi korkunuz varsa bunu randevu alırken belirtin. Her adımdan önce size ne yapılacağını anlatırız. İlk muayenede sizi nelerin beklediğini İlk muayene sayfasında okuyabilirsiniz.

Kaplama ve köprü sonrası iyileşme ve bakım

Çoğu kişi hemen günlük hayatına döner. Köprünün çevresindeki dişler ve diş eti genellikle bir ila iki hafta içinde yatışır; bazen bu süre daha uzun olabilir.

• Geçici kaplama takılıyken yapışkan ve çok sert yiyeceklerden kaçının.
• Dişlerinizi günde iki kez, ikişer dakika, florürlü diş macunuyla fırçalayın.
• Diş aralarını her gün temizleyin; köprüdeki yapay dişin altı için diş ipi geçirici ya da ara yüz fırçası (diş arası fırçası) kullanın.
• Şekerli yiyecek ve içecekleri daha seyrek tüketin: çürük, kaplamanın kenarında başlayabilir.
• Buz, sert kuruyemiş ya da kabuklu çekirdeği dişlerinizle kırmayın; kalem ya da tırnak ısırmayın.
• Dişlerinizi sıkıyor ya da gıcırdatıyorsanız size özel hazırlanan bir gece plağını sorun.
• Düzenli kontrollere ve diş taşı temizliğine gelin.

Kaplama ya da köprü sallanırsa veya yerinden çıkarsa, bir çatlak ya da keskin bir kenar fark ederseniz ya da çiğnerken ağrınız olursa bizi arayın. Günlük bakım için daha fazla öneri: Doğru diş fırçalama ve diş ipi kullanımı.

Riskler, sınırlamalar ve alternatifler

• Diş kesimi geri alınamaz: Kaldırılan diş dokusu geri getirilemez.
• Diş siniri: Kaplama ya da köprü altındaki dişlerin küçük bir kısmında daha sonra, bazen yıllar sonra, kanal tedavisi gerekebilir. Bu tedavi çoğu zaman kaplamanın üzerinden açılan bir girişle yapılır.
• Kenarda çürük: Plak birikirse kaplamanın altındaki diş de çürüyebilir.
• Kırılma ve gevşeme: Seramik kırılabilir, kaplama ya da köprü yerinden çıkabilir.
• Diş eti çekilmesi: İnce diş eti zamanla çekilip kaplamanın kenarını açığa çıkarabilir.
• Destek dişler: Zayıf destek dişler kırılabilir. Altındaki dişin tedavisi için sökülen bir köprü de zarar görebilir.

Hasarlı bir diş için alternatifler

Diş çok fazla yıkılmamışsa estetik (kompozit) diş dolgusu ya da onlay yeterli olabilir. Ön dişlerde görünümü değiştirmek için lamine (yaprak porselen) de bir seçenektir. Karşılaştırma için blog yazımız: Lamine, bonding ve kaplama arasında nasıl seçim yapılır?

Eksik diş için seçenekler: köprü mü, implant mı?

Size hangisinin uygun olduğu boşluğun yerine, komşu dişlerin ve kemiğin durumuna ve tercihlerinize bağlıdır.

Boşluk, olası sonuçları konuşulduktan sonra olduğu gibi de bırakılabilir. Bu durumda komşu dişler kayabilir ve kapanış değişebilir.

Diş kaplama ve köprü fiyatlarını neler etkiler?

Diş kaplama fiyatları ve köprü maliyeti şunlara bağlıdır:

• restorasyonun türü ve köprüdeki diş sayısı
• malzeme: metal destekli porselen, metal desteksiz tam seramik ya da metal
• öncesinde gereken tedaviler: dolgu, kor yapımı, pivo, kanal ya da diş eti tedavisi, diş çekimi
• laboratuvar işçiliği ve yıllar içinde olası onarım ya da yenileme

Muayeneden sonra, tedaviye başlamadan önce, tahmini maliyeti gösteren yazılı bir plan alırsınız. Fiyatlandırmanın nasıl işlediğini Fiyatlar sayfasında bulabilirsiniz.

Dr. Milanovski’de kaplama ve köprüye yaklaşımımız

“Save the tooth” (“Dişi kurtar”), Üsküp (Skopje) Aerodrom semtindeki muayenehanemizin mottosudur: önceliğimiz doğal dişlerinizi korumaktır. Bu yüzden kaplamadan önce bir dolgunun yeterli olup olmayacağına, çekimden önce de dişin kurtarılıp kurtarılamayacağına bakarız.

Instagram hesabımızda kanal tedavisi yapılmış, ardından titanyum pivo ve metal destekli porselen kaplamayla onarılmış diş örneklerini görebilirsiniz. Bu yaklaşım hakkında daha fazlası: Dişi kurtarmak: kanal tedavisi ne zaman çekimden daha iyidir?

Dr. Kiril Milanovski, siz karar vermeden önce seçenekleri size açıklar. Kendisi Kuzey Makedonya’daki Sağlık Sigortası Fonu (FZO) ile anlaşmalı bir diş hekimidir; FZO’da sigortalı olan hastalar onu seçilmiş diş hekimleri (izbran stomatolog) olarak belirleyebilir.

Diş kaplama ve köprü hakkında sık sorulan sorular

Kırık bir dişiniz ya da eksik dişiniz mi var? Muayene için randevu alın; seçenekleri birlikte değerlendirelim.