Üsküp'te (Skopje) diş protezi: tam ve kısmi takma diş

Diş protezi size neler sağlayabilir?

Diş protezi, ağzınızdan alınan ölçüye göre size özel olarak hazırlanır. Temizlemek için kendiniz çıkarabilirsiniz. Halk arasında takma diş ya da protez diş de denir. Üst ya da alt çene için yapılabilir; tabanı akrilik, metal ya da esnek bir plastikten olabilir.

Bir protez:

• daha rahat çiğnemenize ve daha anlaşılır konuşmanıza yardımcı olabilir
• dudaklarınızı ve yanaklarınızı destekleyerek yüzünüzün çökük görünmesini önleyebilir
• gülümserken görünen boşlukları doldurabilir

Protez eksik dişlerin yerini alır, ancak doğal dişlerle aynı şekilde işlev görmez. Alışmak zaman ister. Ağız da yıllar içinde değiştiği için protezin zaman zaman ayarlanması ya da yenilenmesi gerekir.

Takma diş sizin için doğru çözüm mü?

Bir çenedeki dişlerinizin tamamı ya da ağzınızın farklı yerlerinde birkaç dişiniz eksikse protez çoğu zaman iyi bir seçenektir. Bazı dişlerinizin çekilmesi gerekiyor ama dişsiz kalmak istemiyorsanız ya da köprü ve implant size uygun değilse de protez uygun bir çözüm olabilir.

Bazen beklemek ya da daha dikkatli olmak gerekir:

• Yeni çekilmiş dişler. Klasik tam protezden önce diş etlerinin iyileşmesi için çoğu zaman birkaç ay beklenir. Bu sürede immediat (hemen takılan) protez kullanılabilir.
• Tedavi edilmemiş dişler ve diş etleri. Çürükler ve diş eti hastalıkları protez yapımından önce tedavi edilir.
• Sigara. Diş etlerini ve kısmi protezin tutunduğu dişleri tehlikeye atar.
• Diyabet (şeker hastalığı), kortizonlu ilaçlar ya da zayıflamış bağışıklık sistemi. Protezin altında mantar enfeksiyonu riskini artırır.
• Ağız kuruluğu. Tükürük yeterli değilse protez daha zor tutunur.
• Metal alerjisi. İskelet protezler genellikle kobalt-krom alaşımından yapılır; herhangi bir metale alerjiniz varsa bize söyleyin.
• Kemiği etkileyen ilaçlar. Bifosfonat, denosumab ya da benzeri bir ilaç kullanıyorsanız veya daha önce kullandıysanız bize söyleyin. Bu ilaçları kullananlarda vuran (yara açan) bir protez, çene kemiğinde nadir görülen ama ciddi bir hasarın (çene osteonekrozu) bilinen risk etkenlerinden biridir. Protezin altında iyileşmeyen bir yara olursa bizi arayın.

Protez her zaman tam olarak beklediğiniz sonucu vermeyebilir ve çoğu zaman başka seçenekler de vardır. Bu yüzden kararı muayeneden sonra birlikte veririz.

Protez diş çeşitleri: hangisi size uygun olabilir?

Diş protezi nasıl yapılır? Adım adım

1. Muayene ve plan. Çeneleriniz, diş etleriniz ve kalan dişleriniz muayene edilir, gerekirse röntgen çekilir ve seçenekleriniz sizinle konuşulur.
2. Hazırlık. Çürükler ve diş eti sorunları tedavi edilir; kurtarılma şansı düşük dişler bazen çekilir.
3. Ölçü. Ağzınızın ölçüsü yumuşak bir macunla, çoğu zaman iki aşamada alınır.
4. Kapanış kaydı ve diş seçimi. Mum şablonlarla alt ve üst çenenizin nasıl kapandığı kaydedilir. Dişlerin boyutu, şekli ve rengi seçilir.
5. Laboratuvar. Diş teknisyeni protezi genellikle birkaç hafta içinde hazırlar.
6. Protezin teslimi. Ağzınıza oturuşu kontrol edilir, baskı yapan noktalar düzeltilir ve kapanış ayarlanır.
7. Kontroller. İlk haftalarda genellikle birkaç kez küçük düzeltmeler gerekir.

Protez diş kaç günde yapılır? Süreç genellikle birkaç hafta sürer ve birkaç seans gerektirir. Dişleriniz yeni çekildiyse klasik protezden önce birkaç aylık bir iyileşme süresini de hesaba katmak gerekir.

İmmediat protez: çekimle aynı gün takma diş

Ölçüler çekimden önce alınır, protez de çekimden hemen sonra takılır; böylece dişsiz kalmazsınız. İyileşme sırasında diş etleri ve kemik biraz küçüldüğü için protez zamanla bollaşır. Bu nedenle genellikle birkaç ay ila bir yıl sonra besleme (rebazaj, yani protezin iç yüzeyine yeni bir katman eklenmesi) ya da yeni bir protez gerekir. Kuzey Makedonya dışında yaşıyorsanız bu seansları da baştan planlayın ve yurt dışından gelen hastalar sayfamıza göz atın.

Protez yaptırmak acıtır mı?

Protezden önce bir dişin çekilmesi gerekiyorsa bu işlem lokal anestezi altında yapılır. Diş hekimi korkunuz varsa bunu randevu alırken bize söyleyin: her adımdan önce ne yapacağımızı size anlatırız. İlk diş muayenesinde sizi nelerin beklediğini de okuyabilirsiniz.

İlk günlerde hafif tahriş, ağrılı noktalar ve tükürükte artış sık görülür. Ağrılı noktalar, kontrollerde protezde yapılan küçük düzeltmelerle giderilir. Ağrıtan ya da vuran bir proteze katlanmayın: kontrol için bizi arayın.

Protez dişe alışma süreci ve günlük bakım

Protez dişe alışmak genellikle birkaç hafta, bazen daha uzun sürer. Başlangıçta protez hacimli ya da gevşek gelebilir; yanaklarınız ve diliniz alışana kadar konuşmanız da biraz farklı olabilir. Protezi takıp çıkarmayı sık sık deneyerek pratik kazanın.

İlk zamanlarda yumuşak yiyecekleri küçük parçalar hâlinde yiyin ve ağzınızın iki yanını birlikte kullanarak yavaşça çiğneyin. Lokum gibi yapışkan, kuruyemiş gibi sert yiyeceklerden ve sakızdan bir süre uzak durun; sonra adım adım normal beslenmenize dönün.

Takma diş nasıl temizlenir ve saklanır? Şu alışkanlıklar yardımcı olur:

• Protezi her gün yumuşak bir fırça ve hafif bir sabun ya da protez temizleyicisiyle fırçalayın. Normal diş macunu kullanmayın, çünkü protezi çizebilir.
• Düşerse kırılmaması için protezi su dolu bir lavabo ya da leğen üzerinde temizleyin.
• Sıcak ya da kaynar su ve çamaşır suyu kullanmayın; protez şeklini kaybedebilir ya da zarar görebilir.
• Diş hekiminiz başka bir öneride bulunmadıysa geceleri protezi çıkarın ve suda ya da protez solüsyonunda saklayın.
• Sabah ve akşam diş etlerinizi, dilinizi ve kalan dişlerinizi fırçalayın; dişleriniz için florürlü diş macunu kullanın.
• Takma diş yapıştırıcısı kullanıyorsanız az miktarda sürün, kalıntılarını her gün temizleyin ve çinko içeren yapıştırıcılardan kaçının.

Yapıştırıcı, iyi oturmayan bir protezi düzeltmez. Protez kayıyorsa, konuşurken takırdıyorsa, ağrıtıyorsa ya da kırıldıysa (tüm parçalarını getirin) veya diş etleriniz kızarıp kanıyorsa bizi arayın. Hiç dişiniz kalmasa bile düzenli kontroller gereklidir. Kalan dişleriniz için doğru diş fırçalama önerileri işinize yarayabilir.

Riskler, sınırlamalar ve alternatifler

• Protez stomatiti: protezin altında mantar kaynaklı bir iltihap. Sık görülür (araştırmalarda protez kullananların %15’inde ila %70’inden fazlasında) ve yetersiz temizlikle, protezin geceleri de ağızda kalmasıyla ve iyi oturmamasıyla ilişkilidir. Daha özenli temizlikle ve gerekirse mantar ilacıyla tedavi edilir. Bulaşıcı değildir.
• Gevşeme: yıllar içinde çene kemiği ve diş etleri yavaş yavaş küçülür. Bollaşmış bir protez yaralara ve daha hızlı kemik kaybına yol açabilir.
• Kalan dişler: dişler ve protez iyi temizlenmezse protezin çevresinde plak birikir; bu da çürüğe ve diş eti hastalıklarına yol açabilir. Bu kaçınılmaz değildir: 46 çalışmayı kapsayan bir derlemede kısmi protezlerin yaklaşık %95’i beş yıl sonra hâlâ kullanımdaydı ve diş etlerindeki değişiklikler azdı.
• Yerinden oynama (konuşurken ya da çiğnerken), kırılma (düşerse) ve nefes yoluna kaçma riski (protezle uyunursa).

Alternatifler

Alt çenedeki tam protez iyi tutmuyorsa implant üstü bir protez çoğu zaman daha sabit durur.

Protez diş fiyatları neye göre değişir?

Hareketli protezin maliyeti şunlara bağlıdır:

• türü ve malzemesi: akrilik protezlerin maliyeti genellikle daha düşüktür, iskelet protezlerinki daha yüksektir; implant destekli çözümler ise klasik protezlerden daha pahalıdır
• diş sayısı ve protezin tek çene için mi, iki çene için mi yapılacağı
• öncesinde gereken tedaviler: diş çekimi, dolgu, kanal ya da diş eti tedavisi
• seans sayısı ve laboratuvar işçiliği
• bakım: bir ila iki yılda bir ya da gerektiğinde besleme, onarımlar ve zamanla yeni bir protez

Kesin fiyat, muayeneden sonra hazırlanan yazılı planda yer alır. Ayrıntılar için fiyatlar sayfamıza bakabilirsiniz.

Dr. Milanovski’de protez tedavisine yaklaşımımız

Önce neyin kurtarılabileceğine bakarız. “Save the tooth” (“Dişi kurtar”), Üsküp (Skopje) Aerodrom semtindeki muayenehanemizin mottosudur. Protez kararı vermeden önce hangi dişlerin dolguyla, kanal tedavisiyle ya da pivo ve kaplama (kron) ile korunabileceğini değerlendiririz. Ağızda kalan birkaç diş ya da kök, protezin daha sağlam durmasına ve kemiğin korunmasına yardımcı olabilir. Konuyla ilgili ayrıntıları Dişi kurtarmak başlıklı yazımızda bulabilirsiniz.

Karar vermeden önce bilgilendirme. Seçenekleri, avantajlarını ve sınırlamalarını size açıklarız. Tedaviye başlamadan önce yazılı bir plan alırsınız.

Sağlık Sigortası Fonu (FZO). Muayenehanemiz, Kuzey Makedonya’da birinci basamak diş sağlığı hizmetleri için FZO ile anlaşmalıdır. FZO’da sigortalıysanız Dr. Kiril Milanovski’yi seçilmiş diş hekiminiz (izbran stomatolog) olarak belirleyebilirsiniz.

Diş protezi hakkında sık sorulan sorular

Eksik dişleriniz varsa ya da eski proteziniz sizi rahatsız ediyorsa muayene için randevu alın; seçeneklerinizi birlikte değerlendirelim.