Содржина
- Што е лекување на непца и што може да постигне
- Дали ви е потребно лекување на непцата?
- Како тече лекувањето, чекор по чекор
- Дали боли лекувањето на непцата?
- Заздравување и нега по третманот
- Ризици, ограничувања и алтернативи
- Колку чини лекувањето на непцата?
- Зошто лекување на непцата кај Д-р Милановски
- Чести прашања за непцата
Што е лекување на непца и што може да постигне
Болестите на непцата ги предизвикува плакот, лепливиот слој бактерии на забите. Во секојдневниот говор се викаат пародонтопатија или пародонтоза. Лекувањето на непца зависи од фазата на болеста:
| Фаза | Што се случува | Што може да се постигне |
|---|---|---|
| Гингивитис | Непцата се црвени, отечени и лесно крварат. Коската не е зафатена. | Повратен е: со чистење и добра нега дома, непцата може да се смират за неколку дена. |
| Пародонтитис | Воспалението ја разградува коската што го држи забот, а меѓу забот и непцето се создаваат „џебови“. | Не може целосно да се излечи, но може да се запре или забави. |
Помалку крварење и оток
Без плак и забен камен воспалението обично се смирува, а може да се намали и лошиот здив.
Подолго свои заби
Кај пародонтитис целта е да се запре губењето на коската, за подолго да ги задржите природните заби.
Можна корист при дијабетес
Лекувањето на непцата може да помогне во контролата на шеќерот, заедно со терапијата од лекарот.
Дали ви е потребно лекување на непцата?
Болеста на непцата во почетокот обично не боли, па лесно се занемарува. Закажете преглед ако забележите:
- крварење на непцата при четкање, чистење меѓу забите или јадење
- црвени, отечени или болни непца
- лош здив или непријатен вкус во устата
- повлечени непца, поради кои забите изгледаат подолги
- заби што се клатат или се поместуваат, нови празнини или променет загриз
- чувствителност на топло и ладно или гној околу непцето
Поголем ризик имаат пушачите, луѓето со дијабетес, бремените жени, оние што имаат пародонтопатија во семејството и оние што земаат одредени лекови.
Кога лекувањето треба да се прилагоди
- Пушење: ја забрзува болеста и го намалува ефектот од лекувањето. Една година по откажувањето од цигарите непцата подобро реагираат на лекувањето.
- Дијабетес: нерегулираниот шеќер го зголемува ризикот и го забавува заздравувањето.
- Бременост: кај ризична бременост некои третмани може да се одложат.
- Лекови за разредување на крвта: лекувањето е генерално безбедно, но се потребни дополнителни мерки против крварење.
- Лекови од кои непцата може да се зголемат (на пример некои лекови за крвен притисок или за епилепсија): го отежнуваат чистењето.
- Лекови за зајакнување на коските (на пример бисфосфонати, во таблети или инјекции): може да носат ризик од компликации на вилицата, главно при хируршки зафати.
Затоа кажете ни за секој лек што го земате.
Како тече лекувањето, чекор по чекор
- Преглед и план (1 посета). Разговараме за здравјето, лековите и пушењето, а со тенка сонда ја мериме длабочината на џебовите: кај здрави непца до околу 3 мм, кај пародонтитис 4 мм или повеќе. Рендгенските снимки покажуваат колку коска е изгубена. Потоа ви ги објаснуваме дијагнозата, можностите и ризиците.
- Нега дома и контрола на ризиците. Добивате упатства како правилно да ги чистите забите и просторот меѓу нив, а наслагите и забниот камен над непцето се отстрануваат.
- Длабинско чистење под непцето. Со рачни или ултразвучни инструменти се чистат површините на корените во џебовите. Сесијата обично трае 1–2 часа, во една посета или во две, по половина уста. Кај понапредна болест може да бидат потребни повеќе посети.
- Заздравување и повторна проценка. По неколку недели до околу три месеци џебовите повторно се мерат. Целта е да не останат длабоки џебови што крварат.
- Дополнителен третман, само ако е потребен. Каде што останале длабоки џебови, чистењето се повторува или се советува хируршки зафат кај стоматолог со дополнителна обука за непца (пародонтолог). Хирургија има смисла само ако хигиената дома е добра.
- Одржување. Контроли и професионално чистење на секои 3 до 12 месеци, зависно од ризикот, а на почетокот најчесто на 3–6 месеци.
Кај гингивитис најчесто се доволни професионално чистење на забен камен и подобра нега дома. Кај пародонтитис активното лекување обично трае неколку месеци, а ако е потребна хирургија, и подолго.
Дали боли лекувањето на непцата?
За длабинското чистење се дава локална анестезија, која го вкочанува делот што се чисти. Анестезија може да побарате и за обичното чистење.
Потоа непцата може да бидат болни неколку дена. Обично помагаат лекови против болки без рецепт, земени според упатството, а повеќето луѓе уште истиот ден се враќаат на своите обврски. По хируршки зафат можни се болка, оток и малку крварење, а заздравувањето трае околу 1–4 недели.
Ако се плашите, кажете ни на почетокот: пред секој чекор ќе ви објасниме што следува, а можете да побарате и пауза. Повеќе на страницата Вашата прва посета.
Заздравување и нега по третманот
- Јадете и пијте како што ви е пријатно и следете ги упатствата што ќе ги добиете.
- Ако првите денови непцата крварат малку повеќе, продолжете нежно да ги чистите. Тоа е вообичаено и минува.
- Четкајте ги забите двапати дневно по 2 минути, со паста со флуор.
- Секој ден чистете меѓу забите, по можност со интердентални (меѓузабни) четкички.
- По четкањето исплукнете ја пастата, но не плакнете со вода.
- Вода за уста користете само ако ја препорача стоматологот.
- Доаѓајте на контролите, бидејќи без нив болеста лесно се враќа.
Јавете ни се на +389 78 218 457 ако крварењето не престанува, ако болката не попушта со лекови или се засилува по 3–4 дена, ако отокот се зголемува или ако имате температура или гној. Ако отокот оди кон окото или вратот, или тешко дишете или голтате, повикајте Брза помош 194 или единствениот европски број 112, или веднаш одете во болница.
Повеќе во статијата за правилно четкање и чистење меѓу забите.
Ризици, ограничувања и алтернативи
Сериозните компликации се ретки. Можни несакани ефекти се:
- Чувствителност на ладно и топло, која обично се намалува за неколку недели до еден-два месеци.
- Повлекување на непцата кога отокот ќе се смири: забите може да изгледаат подолги, а меѓу нив да се појават празнини.
- Привремено клатење на забите, додека непцата не се зацврстат.
- Болка и крварење неколку дена, а поретко и инфекција.
- Враќање на болеста, особено без контроли или ако продолжите да пушите.
- Губење на заби: кај напредна болест некои заби сепак може да се изгубат.
Изгубената коска најчесто не се враќа со чистење, иако кај одредени дефекти регенеративна хирургија може да врати дел од неа.
| Можност | Што значи |
|---|---|
| Без лекување | Болеста најверојатно ќе напредува, а забите може да се клатат и да се изгубат порано. |
| Вадење на тешко зафатени заби | Понекогаш е вистинскиот избор. Забот потоа се надоместува со протеза или мост, а со имплант дури кога болеста е под контрола. |
| Упат кај пародонтолог | За тешки или сложени случаи. |
Антибиотици, ласер, гел или вода за уста сами по себе не го заменуваат механичкото чистење. Не постои „лек за непца“ што го отстранува забниот камен од џебовите.
Колку чини лекувањето на непцата?
Цената се одредува по преглед и зависи од:
- фазата на болеста и бројот на заби што треба да се чистат
- рендгенските снимки, бројот на посети и анестезијата
- дали по повторната проценка ќе треба хируршки зафат
- колку често ќе доаѓате на одржување
- други третмани, на пример замена на пломби што задржуваат плак или надоместување на заби
По прегледот добивате писмен план со фазите и трошоците, пред да започне лекувањето. Како се формираат цените, прочитајте на страницата Ценовник.
Зошто лекување на непцата кај Д-р Милановски
Мотото на ординацијата е „Save the tooth“ (да се спаси забот): на прво место е зачувувањето на природните заби. Здравите непца се темелот на тоа: без коска и непце ниту добро излекуван заб не може долго да се задржи.
- Ординацијата постои од 2015 година и се наоѓа во Аеродром, во близина на ТЦ Бисер.
- Има договор со Фондот за здравствено осигурување (ФЗО), па осигурениците можат да го изберат д-р Кирил Милановски за свој избран стоматолог.
- Пред секој чекор ви објаснуваме што правиме, зошто и кои можности ги имате.
Чести прашања за непцата
Зошто ми крварат непцата?
Најчесто поради плакот на работ на непцето, кој предизвикува воспаление (гингивитис). Крварењето не е нормално, туку предупредувачки знак. Не престанувајте да ги четкате тие места и закажете преглед. Повеќе во статијата Крварење на непцата.
Што да правам кога непцата ми се воспалени или отечени?
Продолжете нежно да ги четкате забите и да чистите меѓу нив. Вода за уста или гел не се доволни и може да ја прикријат болеста. Закажете преглед, а ако отокот расте или имате температура, јавете се веднаш.
Дали пародонтопатијата се лекува?
Зависи од фазата. Гингивитисот е повратен. Пародонтитисот не може целосно да се излечи, но со длабинско чистење, секојдневна нега и редовни контроли може да се запре или забави.
Дали повлечените непца може да се вратат?
Изгубеното непце и изгубената коска најчесто не се враќаат. Лекувањето може да го запре понатамошното повлекување, а во одредени случаи хируршко пресадување ткиво може да покрие дел од откриениот корен.
Дали ми треба антибиотик?
Најчесто не. Антибиотици се даваат само во одредени случаи, заедно со длабинското чистење. Вода за уста со хлорхексидин се користи само по совет од стоматологот и најмногу околу две недели.
Крварење на непца во бременост: дали е нормално?
Хормоните во бременоста почесто предизвикуваат воспаление на непцата, но крварењето не треба да се занемари. Стоматолошката нега и локалната анестезија се сметаат за безбедни во бременост. Кажете ни дека сте бремени, за да го испланираме третманот. Повеќе во статијата Заби во бременост.
Ако непцата ви крварат, се отечени или се повлекуваат, не чекајте да почне да боли. Закажете преглед и заедно ќе го договориме следниот чекор.
Извори
- NHS – Gum disease
- EFP – Treatment of stage I–III periodontitis: the EFP S3-level clinical practice guideline (infographics)
- EFP – Gum diseases: FAQs for patients
- EFP – What is periodontitis?
- Cleveland Clinic – Tooth scaling and root planing
- Cleveland Clinic – Gum disease treatment
- Greater Manchester LDN / British Society of Periodontology – Periodontal management in primary dental care (2019)
- ADA MouthHealthy – Pregnancy dental concerns