Dhëmbët gjatë shtatzënisë: çfarë është e sigurt dhe çfarë mund të shtyhet

Kujdesi për dhëmbët gjatë shtatzënisë konsiderohet i sigurt dhe është i rëndësishëm. Sipas Shoqatës Dentare Amerikane (ADA), kontrolli, pastrimi i gurëve të dhëmbëve, mbushjet, heqja e nervit (trajtimi i kanalit) dhe, kur është e nevojshme, heqja e dhëmbit mund të bëhen në çdo fazë të shtatzënisë, me anestezi lokale. Shumë gra shtatzëna e shtyjnë vizitën te doktori i dhëmbëve nga frika për foshnjën, por shtyrja e trajtimit të nevojshëm mund të çojë në probleme më të ndërlikuara.

Dhëmbët gjatë shtatzënisë: çfarë është e sigurt te dentisti

Sipas ADA-s, gjendjet që kërkojnë trajtim të shpejtë, si mishrat e inflamuar ose nervi i inflamuar i dhëmbit, mund të trajtohen në çdo muaj të shtatzënisë.

Anestezia lokale

Anestezia lokale e mpin vetëm pjesën e gojës që trajtohet, në mënyrë që të mos ndjeni dhimbje gjatë ndërhyrjes. Sipas ADA-s, gjatë shtatzënisë mund të përdoren edhe anestetikët lokalë me adrenalinë, për shembull lidokaina.

Në një studim që e përmend ADA, mes grave shtatzëna që morën anestezi gjatë një ndërhyrjeje dentare dhe atyre që nuk morën, nuk pati dallim në numrin e aborteve spontane, të keqformimeve të lindura dhe të lindjeve të parakohshme, as në peshën e foshnjave në lindje (ADA MouthHealthy). Prandaj nuk ka arsye ta duroni dhimbjen gjatë trajtimit.

Radiografia e dhëmbit (rëntgeni)

Radiografitë dentare konsiderohen të sigurta në çdo fazë të shtatzënisë. Doza e rrezatimit është shumë e vogël dhe rrezet drejtohen vetëm te pjesa që radiografohet (ADA MouthHealthy).

ADA nuk e rekomandon më përdorimin rutinë të përparëses mbrojtëse për barkun ose të jakës mbrojtëse për qafën gjatë radiografisë dentare (ADA).

Barnat kundër dhimbjes dhe antibiotikët

Për barnat kundër dhimbjes konsultohuni me dentistin dhe, sipas nevojës, edhe me gjinekologun. Sipas NHS-it, shërbimit shëndetësor britanik, gjatë shtatzënisë paracetamoli zakonisht është zgjedhja e parë, ndërsa ibuprofeni duhet shmangur, përveç nëse jua këshillon mjeku ose farmacisti (NHS).

Nëse nevojitet antibiotik, dentisti zgjedh një që konsiderohet i sigurt gjatë shtatzënisë, për shembull amoksicilinën ose penicilinën (ADA). Mos merrni antibiotik vetë, pa jua përshkruar dentisti ose mjeku.

Mishrat e dhëmbëve në shtatzëni: pse rrjedhin gjak

Hormonet e shtatzënisë i bëjnë mishrat më të ndjeshëm ndaj pllakës bakteriale, shtresës ngjitëse të baktereve që mblidhet mbi dhëmbë (Oral Health Foundation). Mishrat përskuqen, fryhen dhe rrjedhin gjak kur lani dhëmbët. Kjo quhet gingivit i shtatzënisë dhe është dukuri e shpeshtë.

Gjakderdhja e mishrave në shtatzëni nuk është arsye për të ndaluar larjen e dhëmbëve. Nëse pllaka mbetet mbi dhëmbë, inflamacioni mund të shtohet. Lajini dhëmbët butë, por tërësisht, dhe çdo ditë pastroni edhe hapësirat mes tyre. Gjatë shtatzënisë dentisti mund t’ju rekomandojë edhe pastrim profesional të dhëmbëve më shpesh se zakonisht (ADA MouthHealthy).

Te disa gra, në mishin e dhëmbit del një gungë e vogël e kuqe që rrjedh lehtë gjak, më shpesh në tremujorin e dytë. Kjo gungë nuk është kancer dhe zakonisht zhduket pas lindjes. Nëse rrjedh gjak, rritet ose ju pengon kur hani, tregojani dentistit.

Studimet nuk kanë raportuar efekte të dëmshme nga trajtimi i mishrave gjatë shtatzënisë. Ende nuk është e qartë nëse ky trajtim ndikon në kohën e lindjes ose në peshën e foshnjës (Cochrane).

Më shumë: Gjakderdhja e mishrave: shenjat e para të sëmundjes së mishrave dhe Trajtimi i mishrave të dhëmbëve.

Të përzierat dhe të vjellat: si ta mbroni smaltin

Kur vjellni, acidi i stomakut vjen në gojë. Ai e dobëson smaltin, shtresën e fortë të jashtme të dhëmbit, dhe mund t’i bëjë dhëmbët të ndjeshëm (Oral Health Foundation). Disa zakone të thjeshta ndihmojnë:

• Pasi të vjellni, shpëlajeni gojën me ujë ose me shpëlarës goje me fluor. ADA sugjeron edhe shpëlarjen me një lugë çaji sodë buke të tretur në një gotë ujë.
• Pastaj prisni të paktën 30 minuta para se t’i lani dhëmbët.
• Lajini dhëmbët dy herë në ditë nga 2 minuta, me pastë që përmban fluor. Pështyjeni pastën, por mos e shpëlani gojën me ujë.
• Nëse ju përzihet kur lani dhëmbët, provoni një furçë me kokë më të vogël dhe lajini ngadalë.
• Nëse hani më shpesh për shkak të të përzierave, pakësoni ëmbëlsirat mes vakteve dhe pijet me sheqer. Ngrënia e shpeshtë u jep më shumë ushqim baktereve që shkaktojnë karies (ADA MouthHealthy).
• Pini ujë gjatë ditës. Gjatë shtatzënisë disa gra kanë më pak pështymë. Goja e thatë e rrit rrezikun për karies.

Më shumë për kujdesin e përditshëm: Si t’i lani dhëmbët saktë: furça, filli dentar dhe fluori.

Çfarë mund të shtyhet deri pas lindjes

Mund të presin trajtimet që bëhen sipas dëshirës, jo nga nevoja:

• Zbardhimi i dhëmbëve. NHS-i nuk e rekomandon gjatë shtatzënisë dhe gjidhënies (NHS). Më shumë: Zbardhimi i dhëmbëve: a është i dëmshëm dhe sa zgjat?
• Trajtimet estetike të dhëmbëve të shëndetshëm, si bondingu ose fasetat prej kompoziti, kur bëhen vetëm për pamjen.
• Zëvendësimi i mbushjeve të vjetra prej amalgame, kur janë të paprekura. FDA këshillon që mbushjet me amalgamë të padëmtuara të mos hiqen pa arsye mjekësore dhe që gjatë shtatzënisë, kur është e mundur, mbushjet e reja të mos bëhen me amalgamë (FDA). Mbushjet estetike (me kompozit) nuk përmbajnë zhivë.
• Heqja e dhëmbit të pjekurisë që nuk ju shqetëson. Shpesh këta dhëmbë nuk hiqen fare, por vetëm mbahen nën kontroll në vizitat e rregullta. Mund të presin edhe ndërhyrjet e tjera më të mëdha të planifikuara.

Nëse shtatzënia është me rrezik, gjinekologu ose dentisti mund të këshillojnë që të shtyhen edhe disa trajtime të tjera.

Mos e shtyni trajtimin nëse keni dhimbje dhëmbi, ënjtje, karies, dhëmb të thyer, mbushje të rënë ose mishra të inflamuar. Motoja e ordinancës sonë është „Save the tooth“ (ta shpëtojmë dhëmbin): edhe gjatë shtatzënisë qëllimi është që dhëmbi të trajtohet me kohë dhe të ruhet.

Kur të caktoni kontroll gjatë shtatzënisë

Është mirë të vini për kontroll që në fillim të shtatzënisë, siç rekomandon Federata Evropiane e Periodontologjisë (EFP). Na tregoni menjëherë nëse jeni shtatzënë ose mendoni se mund të jeni, si dhe në cilën javë jeni (ADA MouthHealthy).

Nuk ka muaj „të ndaluar“ për rregullimin e dhëmbëve gjatë shtatzënisë. Megjithatë, caktojini vizitat duke pasur parasysh si ndiheni. Në muajt e parë shumë gra kanë të përziera, ndërsa në javët e fundit mund të jetë e pakëndshme të rrini shtrirë në shpinë për një kohë të gjatë. Na tregoni nëse keni nevojë për një pushim ose për një pozicion në karrige më shumë ulur se shtrirë.

Kur vini për kontroll, merrni me vete:

• listën e barnave, vitaminave dhe suplementeve që merrni
• datën e pritshme të lindjes
• raportin ose këshillat e gjinekologut, nëse shtatzënia është me rrezik
• dokumentin e sigurimit shëndetësor, nëse jeni të siguruar në Fondin e Sigurimit Shëndetësor të Maqedonisë së Veriut (FSSHM)

Më shumë: Vizita juaj e parë. Nëse keni sigurim shëndetësor në këtë Fond, Dr. Kiril Milanovski mund të jetë stomatologu juaj i zgjedhur.

Kur të shkoni te dentisti pa vonesë

Telefononi dhe kërkoni një termin sa më shpejt nëse:

• ju dhemb dhëmbi ose dhimbja ju rikthehet
• keni ënjtje në mishrat e dhëmbëve ose në fytyrë, qelb ose shije të pakëndshme në gojë
• mishrat janë shumë të dhimbshëm dhe të ënjtur, ose rrjedhin gjak edhe pse i lani dhëmbët butë dhe rregullisht
• gunga në mishin e dhëmbit rrjedh gjak, rritet ose ju pengon kur hani
• ju është thyer një dhëmb ose ju ka rënë mbushja
• një dhëmb ka filluar të luajë

Në orarin e punës, nga e hëna deri të premten, 11:00–19:00, për dhimbje dhëmbi ose dhëmb të thyer përpiqemi t’ju pranojmë po atë ditë, nëse ka termin të lirë. Më shumë: Dhimbje dhëmbi ose dhëmb i thyer: termin po atë ditë dhe Dhimbje dhëmbi: çfarë të bëni derisa të shkoni te dentisti.

Pyetje të shpeshta për dhëmbët gjatë shtatzënisë

Shtatzënia është rast i mirë për një kontroll, jo arsye për ta shtyrë atë. Rezervoni një termin dhe na tregoni në cilën javë jeni, që ta planifikojmë vizitën sipas nevojave tuaja.