Dhimbje dhëmbi në kushte shtëpie: çfarë të bëni deri në kontrollin te dentisti

Dhimbja e dhëmbit zakonisht tregon se ka një problem me dhëmbin, me nervin brenda tij ose me mishin e dhëmbëve përreth. Barnat dhe disa masa të thjeshta mund ta qetësojnë një dhimbje dhëmbi në kushte shtëpie derisa të shkoni në kontroll, por shkakun e gjen dhe e trajton dentisti.

Dhimbje dhëmbi në kushte shtëpie: çfarë të bëni menjëherë

Sipas shërbimit shëndetësor britanik (NHS) dhe ADA-s:

1. Merrni barna kundër dhimbjes. Ibuprofen ose paracetamol, saktësisht sipas udhëzimit (shihni më poshtë).
2. Shpëlani gojën me ujë të vakët të kripur. Tretni gjysmë luge çaji kripë në një gotë ujë të vakët, shpëlani dhe pështyni. Kjo nuk është për fëmijë.
3. Hani ushqime të buta. Për shembull, kos ose vezë të trazuara. Përtypni me anën tjetër dhe shmangni ushqimet dhe pijet e ëmbla, shumë të nxehta ose shumë të ftohta.
4. Lani dhëmbët me kujdes. Përdorni furçë të butë. Rreth dhëmbit që ju dhemb mos përdorni fill dentar (peri dentar), përveçse për të nxjerrë me kujdes ushqimin e ngecur.
5. Nëse keni ënjtje, mos prisni. Kërkoni kontroll po atë ditë.

Mund të ndihmojë edhe një xhel kundër dhimbjes për mishrat e dhëmbëve, nga barnatorja, nëse farmacisti konfirmon se ju përshtatet.

Çfarë të mos bëni

• Mos vendosni aspirinë mbi dhëmb ose mbi mishin e dhëmbit. Mund ta dëmtojë mishin.
• Mos e tejkaloni dozën e shkruar në udhëzim. Më shumë tableta nuk veprojnë më mirë dhe mund të jenë shumë të rrezikshme (NHS).
• Mos merrni antibiotik pa recetë. Zakonisht nuk ndihmon dhe ka efekte anësore.
• Mos pini duhan. Duhani mund t’i përkeqësojë disa probleme me dhëmbët.

Barna për dhimbje dhëmbi: cilat tableta mund të merrni?

Tabletat e qetësojnë dhimbjen e dhëmbit, por nuk e largojnë shkakun.

• Ibuprofeni e pakëson dhimbjen dhe inflamacionin. Mos e kombinoni me barna të ngjashme, si aspirina ose naprokseni.
• Paracetamoli është një mundësi kur ibuprofeni nuk ju përshtatet, për shembull gjatë shtatzënisë.
• Të dy bashkë. Të rriturit, nëse nevojitet, mund t’i marrin në të njëjtën kohë, secilin sipas udhëzimit të vet.
• Aspirina nuk u jepet fëmijëve dhe të rinjve nën 16 vjeç.

Sipas NHS-it, ibuprofeni mund të mos jetë i përshtatshëm nëse:

• keni pasur reaksion alergjik ndaj ibuprofenit, aspirinës ose barnave të ngjashme
• keni ose keni pasur ulçerë në stomak
• keni astmë ose alergji
• keni lijë të dhenve (variçelë)
• keni sëmundje të zemrës, të mëlçisë ose të veshkave
• keni probleme me mpiksjen e gjakut ose keni pasur goditje në tru (insult)
• jeni shtatzënë, planifikoni shtatzëni ose ushqeni fëmijën me gji

Në këto raste, ose nëse merrni rregullisht barna të tjera, për shembull për hollimin e gjakut, pyesni farmacistin cilat barna ju përshtaten.

Më dhemb dhëmbi: pse ndodh dhe çfarë mund të tregojë

Dhimbja e dhëmbit mund të shkaktohet nga (NHS):

• kariesi (prishja e dhëmbit)
• abscesi (infeksion me qelb) te rrënja e dhëmbit ose në mishrat
• dhëmbi i krisur ose i dëmtuar
• mbushja e liruar ose e thyer
• infeksioni rreth dhëmbit të pjekurisë që ka dalë pjesërisht
• problemet me telat e dhëmbëve
• sëmundjet e mishrave të dhëmbëve
• shtrëngimi dhe kërcëllimi i dhëmbëve
• dhëmbët e ndjeshëm

Lloji i dhimbjes mund t’ju japë një ide për shkakun (Oral Health Foundation).

Nëse keni vetëm ndjeshmëri të shkurtër ndaj të ftohtit, provoni pastë për dhëmbë të ndjeshëm, dy herë në ditë. Nëse pas dy javësh nuk ka përmirësim, caktoni një kontroll.

Ënjtja nga dhëmbi me infeksion: kur është urgjente

Infeksioni i dhëmbit ndonjëherë përhapet shpejt dhe mund të bëhet i rrezikshëm.

• merrni frymë, gëlltitni ose flisni me vështirësi
• keni ënjtje rreth syrit ose në qafë
• syri ju është ënjtur ose ju dhemb, ose papritur shihni më keq
• keni ënjtje të madhe në gojë ose e hapni gojën me vështirësi
• keni ënjtje me temperaturë të lartë dhe dhimbje të fortë
• pas një goditjeje në fytyrë ose në kokë keni lëndim të rëndë, gjakderdhje nga goja që nuk ndalet, humbje të vetëdijes, të vjella ose shikim të dyfishtë

Mos e ngisni vetë makinën: le t’ju çojë dikush tjetër, ose thirrni ndihmën e shpejtë. Merrni me vete listën e barnave që përdorni (NHS). Jashtë Maqedonisë së Veriut, telefononi numrin vendor të urgjencës.

Pa këto shenja, por me ënjtje të mishit ose të fytyrës, ënjtje që rritet ose dhimbje të fortë, shkoni te dentisti po atë ditë (Oral Health Foundation). Ënjtja mund të tregojë një absces, i cili nuk kalon pa trajtim dentar (NHS).

Kur të shkoni te dentisti

Udhëzime sipas NHS-it dhe Oral Health Foundation:

Nëse dhimbja pushon, problemi nuk është zgjidhur: dhimbja mund të vijë e të shkojë, ndërsa krisja e dhëmbit nuk shërohet vetë.

Dhëmb i përhershëm i rënë nga goditja: koha ka rëndësi

Shkoni te dentisti sa më shpejt, edhe nëse nuk e gjeni dhëmbin (NHS). Derisa të arrini atje:

• Kapeni dhëmbin nga kurora (pjesa e bardhë), jo nga rrënja.
• Nëse është i ndotur, shpëlajeni lehtë në qumësht, solucion fiziologjik ose pështymë.
• Provoni ta ktheni në vend dhe kafshoni lehtë një copë pëlhure të pastër. Nëse nuk ia dilni, mbajeni në qumësht ose pështymë.
• Dhëmbin e qumështit mos e ktheni në vend: mund ta dëmtojë dhëmbin e përhershëm poshtë tij.

Termin po atë ditë në Aerodrom

Gjatë orarit të punës, nga e hëna deri të premten, 11:00–19:00, përpiqemi t’i presim po atë ditë pacientët me dhimbje dhëmbi ose me dhëmb të thyer, kur ka termin të lirë. Telefononi në +389 78 218 457 dhe përshkruani simptomat. Çfarë të bëni me dhëmb të thyer, e gjeni te faqja Dhimbje dhëmbi ose dhëmb i thyer: termin po atë ditë.

Çfarë ndodh në kontroll kur ju dhemb dhëmbi

Dentisti së pari ju pyet ku dhe që kur ju dhemb, cilat barna merrni, nëse keni alergji dhe nëse jeni shtatzënë. Pastaj e kontrollon dhëmbin dhe zakonisht nevojitet edhe një radiografi (rëntgen).

Pasi të gjendet shkaku, ju shpjegohen gjendja dhe mundësitë. Shumë probleme zgjidhen që në vizitën e parë, për shembull me një mbushje. Nëse nervi është i inflamuar në mënyrë të pakthyeshme ose i infektuar, për ta ruajtur dhëmbin zakonisht nevojitet heqja e nervit (trajtimi i kanalit), e pas saj shpesh edhe një kurorë (kapsollë).

Mundësia tjetër është heqja e dhëmbit, por hapësira që mbetet shpesh kërkon urë, implant ose protezë. „Save the tooth“ (ta shpëtojmë dhëmbin) është motoja e ordinancës sonë, por vendimi është gjithmonë i juaji. Më shumë: Ta shpëtojmë dhëmbin.

Qëllimi i anestezisë lokale është që të mos ndieni dhimbje gjatë trajtimit. Dhëmbi shumë i inflamuar ndonjëherë mpihet më vështirë. Nëse megjithatë ndieni diçka, tregojini dentistit: mund t’ju jepet anestezi shtesë. Pas trajtimit, dhëmbi mund të jetë i ndjeshëm për disa ditë.

Si ta parandaloni dhimbjen e dhëmbit në të ardhmen

Shumë shkaqe të dhimbjes së dhëmbit, si kariesi dhe sëmundjet e mishrave, mund të parandalohen ose të zbulohen herët, kur ende nuk dhembin.

• Lani dhëmbët dy herë në ditë me pastë me fluor.
• Çdo ditë pastroni mes dhëmbëve, me fill dentar ose furçëza ndërdhëmbore.
• Pakësoni ushqimet dhe pijet e ëmbla.
• Bëni rregullisht kontroll dhe pastrim të gurëve të dhëmbëve.
• Gjatë sporteve me kontakt, mbani mbrojtëse goje.
• Nëse i shtrëngoni ose i kërcëllini dhëmbët, pyesni dentistin për një shinë mbrojtëse për natën.

Më shumë këshilla: si t’i lani dhëmbët saktë.

Pyetje të shpeshta për dhimbjen e dhëmbit

Nëse dhimbja mund të presë disa ditë, kërkoni një termin përmes formularit të rezervimit. Nëse ju dhemb tani ose keni ënjtje, është më mirë të na telefononi.