Diş ağrısına ne iyi gelir? Diş hekimine gidene kadar yapabilecekleriniz

Diş ağrısı çoğu zaman dişte, dişin içindeki sinirde ya da dişi saran diş etinde bir sorun olduğunun işaretidir. Diş ağrısına ne iyi gelir sorusunun kısa cevabı şu: Ağrı kesiciler ve evde alabileceğiniz basit önlemler, muayeneyi beklerken ağrıyı hafifletebilir. Ağrının nedenini bulup tedavi edecek olan ise diş hekimidir.

Şiddetli diş ağrısına ne iyi gelir? Hemen yapabilecekleriniz

Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) ve Amerikan Diş Hekimleri Birliği (ADA) şunları öneriyor:

1. Bir ağrı kesici alın. İbuprofen ya da parasetamol alabilirsiniz; kullanma talimatındaki doza tam olarak uyun (ayrıntılar aşağıda).
2. Ağzınızı ılık tuzlu suyla çalkalayın. Yarım çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suda eritin, bu suyla ağzınızı çalkalayıp tükürün. Bu yöntem çocuklar için uygun değildir.
3. Yumuşak yiyecekler tercih edin. Örneğin yoğurt, patates püresi ya da çırpılmış yumurta. Ağrımayan taraftan çiğneyin; şekerli, çok sıcak ve çok soğuk yiyecek ve içeceklerden uzak durun.
4. Dişlerinizi nazikçe fırçalayın. Yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanın. Ağrıyan dişin çevresinde diş ipi kullanmayın; yalnızca diş arasına sıkışmış bir yiyeceği nazikçe çıkarmak için kullanabilirsiniz.
5. Şişlik varsa beklemeyin. Aynı gün bir diş hekimine görünün.

Eczaneden alabileceğiniz, diş etine sürülen ağrı kesici bir jel de rahatlatabilir; ancak önce eczacınıza bu jelin sizin için uygun olup olmadığını sorun.

Neler yapmamalısınız?

• Dişin ya da diş etinin üzerine aspirin koymayın. Diş etine zarar verebilir.
• Kullanma talimatındaki dozu aşmayın. Fazla ilaç ağrıyı daha iyi dindirmez, aksine çok tehlikeli olabilir (NHS).
• Kendi başınıza antibiyotik kullanmayın. Çoğu zaman ağrıya faydası olmaz, üstelik yan etkileri vardır.
• Sigara içmeyin. Sigara bazı diş sorunlarını kötüleştirebilir.

Diş ağrısı için ağrı kesici: hangisini alabilirsiniz?

Ağrı kesiciler diş ağrısını hafifletir, ama nedenini tedavi etmez.

• İbuprofen hem ağrıyı hem iltihabı azaltır. Aspirin ya da naproksen gibi benzer ilaçlarla birlikte almayın.
• Parasetamol, ibuprofenin sizin için uygun olmadığı durumlarda, örneğin hamilelikte, bir seçenektir.
• İkisi birlikte. Yetişkinler gerekirse ikisini aynı anda, her birini kendi kullanma talimatına göre alabilir.
• Aspirin 16 yaşından küçük çocuklara ve gençlere verilmemelidir.

NHS bilgilerine göre ibuprofen şu durumlarda sizin için uygun olmayabilir:

• daha önce ibuprofene, aspirine ya da benzer bir ilaca alerjik reaksiyon gösterdiyseniz
• mide ülseriniz varsa ya da daha önce ülser geçirdiyseniz
• astımınız ya da alerjiniz varsa
• su çiçeği geçiriyorsanız
• kalp, karaciğer ya da böbrek hastalığınız varsa
• kan pıhtılaşmasıyla ilgili bir sorununuz varsa ya da inme (felç) geçirdiyseniz
• hamileyseniz, hamilelik planlıyorsanız ya da emziriyorsanız

Bu durumlardan biri sizin için geçerliyse ya da düzenli olarak başka ilaçlar (örneğin kan sulandırıcı) kullanıyorsanız, hangi ağrı kesicinin size uygun olduğunu eczacınıza sorun.

Dişiniz neden ağrıyor ve bu ne anlama gelebilir?

Diş ağrısına şunlar yol açabilir (NHS):

• diş çürüğü
• diş apsesi, yani diş kökünün çevresinde ya da diş etinde irinli bir enfeksiyon
• çatlamış ya da hasar görmüş bir diş
• gevşemiş ya da kırılmış bir dolgu
• kısmen sürmüş bir yirmilik dişin çevresinde enfeksiyon
• diş teliyle ilgili bir sorun
• diş eti hastalıkları
• diş sıkma ve gıcırdatma
• diş hassasiyeti

Ağrının türü de bir ipucu verebilir (Oral Health Foundation).

Tek şikâyetiniz soğuğa karşı kısa süreli bir hassasiyetse, günde iki kez hassas dişler için üretilmiş bir diş macunu kullanmayı deneyin. İki hafta içinde düzelme olmazsa muayene için randevu alın.

Dişten yüz şişmesi ve apse: ne zaman acildir?

Dişten kaynaklanan bir enfeksiyon bazen hızla yayılabilir ve tehlikeli hâle gelebilir.

• nefes almakta, yutkunmakta ya da konuşmakta zorlanıyorsanız
• gözünüzün çevresinde ya da boynunuzda şişlik varsa
• gözünüz şişmişse ya da ağrıyorsa veya görmeniz aniden kötüleştiyse
• ağzınızın içinde büyük bir şişlik varsa ya da ağzınızı açmakta zorlanıyorsanız
• şişlikle birlikte yüksek ateşiniz ve şiddetli ağrınız varsa
• yüzünüze ya da başınıza aldığınız bir darbeden sonra ciddi bir yaralanma, ağızda durmayan bir kanama, bilinç kaybı, kusma ya da çift görme varsa

Hastaneye giderken kendiniz araç kullanmayın: Sizi başka biri götürsün ya da ambulans çağırın. Kullandığınız ilaçların listesini yanınıza alın (NHS).

Bu işaretler yoksa ama diş etinizde ya da yüzünüzde şişlik varsa, şişlik büyüyorsa ya da ağrınız şiddetliyse aynı gün bir diş hekimine gidin (Oral Health Foundation). Şişlik bir apseye işaret edebilir; diş apsesi de diş hekimi tedavi etmeden geçmez (NHS).

Ne zaman diş hekimine gitmelisiniz?

NHS ve Oral Health Foundation önerilerine dayanan genel bir rehber:

Ağrının geçmesi sorunun da geçtiği anlamına gelmez: Ağrı gelip gidebilir, dişteki bir çatlak da kendiliğinden kapanmaz.

Yerinden çıkan kalıcı diş: zaman önemlidir

Dişi bulamasanız bile mümkün olduğunca çabuk bir diş hekimine gidin (NHS). Diş hekimine ulaşana kadar:

• Dişi kökünden değil, taç kısmından (beyaz görünen kısmından) tutun.
• Diş kirlenmişse süt, serum fizyolojik ya da tükürükle nazikçe durulayın.
• Dişi yerine yerleştirmeyi deneyin, ardından temiz bir bez parçasını hafifçe ısırın. Yerine yerleştiremiyorsanız dişi süt ya da tükürük içinde saklayın.
• Yerinden çıkan bir süt dişini yerine geri koymayın: Altından gelen kalıcı dişe zarar verebilir.

Aerodrom semtinde aynı gün randevu

Üsküp’ün (Skopje) Aerodrom semtindeki muayenehanemizde, çalışma saatlerimiz içinde (pazartesiden cumaya 11.00–19.00) diş ağrısı ya da kırık dişi olan hastaları, uygun bir saat olduğunda aynı gün kabul etmeye çalışıyoruz. Bizi +389 78 218 457 numaralı telefondan arayıp şikâyetinizi anlatın. Dişiniz kırıldığında neler yapmanız gerektiğini Diş ağrısı ve kırık diş: aynı gün randevu sayfamızda bulabilirsiniz.

Diş ağrısıyla muayeneye geldiğinizde neler olur?

Diş hekimi önce ağrının nerede olduğunu ve ne zamandır sürdüğünü, hangi ilaçları kullandığınızı, alerjiniz olup olmadığını ve hamile olup olmadığınızı sorar. Ardından dişi muayene eder; çoğu zaman bir röntgen de gerekir.

Ağrının nedeni belli olunca size durum açıklanır ve seçenekler sunulur. Diş ağrısının nasıl geçeceği de bu nedene bağlıdır: Pek çok sorun daha ilk randevuda, örneğin bir dolguyla çözülebilir. Dişin siniri geri dönüşümsüz biçimde iltihaplanmış ya da enfekte olmuşsa, dişi korumak için genellikle kanal tedavisi (sinir alma) gerekir; ardından çoğu zaman bir diş kaplama (kron) da yapılır.

Diğer seçenek dişin çekilmesidir; ancak oluşan boşluğu kapatmak için sonrasında çoğu zaman köprü, implant ya da protez gerekir. “Save the tooth” (“Dişi kurtar”) muayenehanemizin mottosudur; ama karar her zaman sizindir. Ayrıntıları Dişi kurtarmak yazımızda bulabilirsiniz.

Lokal anestezinin amacı, tedavi sırasında ağrı hissetmemenizdir. Çok iltihaplı bir dişi uyuşturmak bazen daha zordur. Yine de bir şey hissederseniz diş hekiminize söyleyin: Ek anestezi yapılabilir. Tedaviden sonra diş birkaç gün hassas olabilir.

Diş ağrısını önlemek için neler yapabilirsiniz?

Çürük ve diş eti hastalıkları gibi diş ağrısının pek çok nedeni önlenebilir ya da henüz ağrı yapmadan erken fark edilebilir.

• Dişlerinizi günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalayın.
• Her gün diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla (diş arası fırçası) dişlerinizin arasını temizleyin.
• Şekerli yiyecek ve içecekleri azaltın.
• Düzenli diş kontrollerini ve diş taşı temizliğini aksatmayın.
• Temaslı sporlarda ağız koruyucu kullanın.
• Dişlerinizi sıkıyor ya da gıcırdatıyorsanız diş hekiminize gece plağı hakkında danışın.

Daha fazla öneriyi doğru diş fırçalama ve diş ipi kullanımı yazımızda bulabilirsiniz.

Diş ağrısı hakkında sık sorulan sorular

Ağrınız birkaç gün bekleyebilecek durumdaysa randevu talep formu üzerinden randevu isteyebilirsiniz. Şu anda ağrınız ya da şişliğiniz varsa bizi telefonla aramanız daha iyi olur.